15–18 oktyabr 2026-cı il tarixlərində Bakıda keçiriləcək I Türk Dünyası və Qonşu Ölkələrin Beynəlxalq Tibb Elmləri Konqresi 1000-dən çox iştirakçı və 106 məruzəçini bir araya gətirəcək. Məruzəçilərin 48-i müxtəlif ölkələrdən gələn alim və mütəxəssis həkimlərdir. Açılış mərasimində bir sıra ölkələrin diplomatik nümayəndələrinin də iştirakı nəzərdə tutulur.
Azərbaycanın paytaxtı Bakı 15–18 oktyabr 2026-cı il tarixlərində genişmiqyaslı beynəlxalq tibb tədbirinə ev sahibliyi etməyə hazırlaşır.
I Türk Dünyası və Qonşu Ölkələrin Beynəlxalq Tibb Elmləri Konqresində Azərbaycan və Türkiyə başda olmaqla, Türk dünyası, Qafqaz, Mərkəzi Asiya və qonşu coğrafiyalardan alimlər, həkimlər, tədqiqatçılar və səhiyyə mütəxəssisləri iştirak edəcəklər.
Dörd gün davam edəcək konqresin elmi proqramına 106 məruzəçi daxil edilib. Onlardan 48-i müxtəlif ölkələrdən Azərbaycana gələcək alim və mütəxəssis həkimlərdir. Ümumi iştirakçı sayının isə 1000-i keçəcəyi gözlənilir.
Ancaq Bakı görüşünün əhəmiyyətini yalnız rəqəmlərlə ifadə etmək çətindir. Konqres müxtəlif ölkələrin tibbi və elmi təcrübəsinin bölüşüldüyü, yeni peşəkar əlaqələrin qurulduğu və gələcək əməkdaşlıq imkanlarının müzakirə edildiyi beynəlxalq platforma olmaq iddiasındadır.
Elm və diplomatiya eyni məkanda
Konqresin beynəlxalq xarakteri onun açılış mərasimində də özünü göstərəcək.
Təmsil olunan ölkələrin səfirləri, konsulluq və diplomatik missiya nümayəndələri ilə yanaşı, səhiyyə və akademik ictimaiyyətin tanınmış simalarının da açılış proqramına qatılması gözlənilir.
Beləliklə, Bakıda alim və həkimlərlə yanaşı, müxtəlif ölkələrin diplomatik və akademik dairələrinin nümayəndələri də görüşəcəklər. Fərqli dillərin, elmi məktəblərin və ölkələrin təmsil olunduğu bu mühitin ortaq mövzusu isə insan sağlamlığı olacaq.
Konqresin əsas ideyalarından biri də elə budur: elm yalnız bilik istehsal etmir, müxtəlif ölkələr və cəmiyyətlər arasında ünsiyyət üçün ortaq zəmin də yaradır.
106 məruzəçi – müxtəlif elmi məktəblərin təcrübəsi
Bakıda çıxış edəcək hər bir məruzəçi özü ilə yalnız ixtisas sahəsinə aid bilikləri deyil, çalışdığı ölkədə formalaşmış klinik təcrübəni, tədqiqat yanaşmalarını və akademik ənənələri də gətirəcək.
Bu mənada 106 məruzəçinin iştirakı sadəcə geniş elmi proqram demək deyil. Dörd gün ərzində fərqli səhiyyə sistemlərinin və elmi məktəblərin təcrübəsi müqayisə olunacaq, ortaq tibbi problemlərə müxtəlif yanaşmalar müzakirəyə çıxarılacaq.
Müasir tibbin qarşısında duran əsas problemlər onsuz da milli sərhədlərə sığmır. Diabet, piylənmə, onkoloji və revmatoloji xəstəliklər, qadın sağlamlığı problemləri, qastroenteroloji xəstəliklər dünyanın müxtəlif ölkələrində milyonlarla insanı əhatə edir.
Xəstəlik sərhəd tanımırsa, onun öyrənilməsi və müalicəsi üçün əldə olunan elmi bilik də sərhədlər daxilində qalmamalıdır.
Konqresin elmi proqramı bu yanaşmaya uyğun olaraq geniş spektri əhatə edir. Endokrinologiya və metabolik xəstəliklər, qalxanabənzər vəzin xəstəlikləri, diabet, revmatologiya, qastroenterologiya və invaziv endoskopiya, qadın və reproduktiv sağlamlığı, piylənmə, bariatrik cərrahiyyə, onkologiya və onkoloji cərrahiyyə əsas istiqamətlər sırasındadır.
Müxtəlif ixtisasların bir proqram daxilində təmsil olunması çağdaş tibbdə getdikcə daha böyük əhəmiyyət qazanan multidissiplinar yanaşmanın da ifadəsidir.
Bakıda elmi diplomatiya
Konqresin beynəlxalq mahiyyətini səciyyələndirən anlayışlardan biri “elmi diplomatiya”dır.
Dövlətlərarası siyasi və iqtisadi münasibətlər ənənəvi diplomatik mexanizmlərlə qurulur. Elm isə bu münasibətləri tamamlayan, bəzən daha uzunmüddətli və birbaşa insan əlaqələri yaradan başqa bir ünsiyyət müstəvisi aça bilir.
Azərbaycandan olan bir həkimin Türkiyədən gəlmiş akademiklə, Mərkəzi Asiyadan olan tədqiqatçının başqa ölkənin mütəxəssisi ilə eyni tibbi problem ətrafında fikir mübadiləsi aparması ilk baxışda sırf peşəkar təmasdır. Lakin belə görüşlər sonradan birgə tədqiqatlara, təhsil proqramlarına, akademik mübadilələrə və beynəlxalq səhiyyə layihələrinə yol aça bilər.
Konqresin uzunmüddətli əhəmiyyəti də burada üzə çıxır: tədbir başa çatdıqdan sonra davam edən münasibətlərdə.
Bakıda dörd gün ərzində keçiriləcək görüşlərdən yeni bir tədqiqat layihəsinin, ortaq təhsil proqramının və ya uzun illər davam edəcək akademik əməkdaşlığın yaranması mümkündür.
Niyə Bakı?
Bakının konqres üçün seçilməsi coğrafi baxımdan da məntiqlidir.
Azərbaycan Türkiyə, Qafqaz, Mərkəzi Asiya və Xəzər hövzəsi arasında mühüm mövqeyə malikdir. Bakı isə tarixən müxtəlif mədəniyyətlərin və coğrafiyaların təmas məkanlarından biri olub.
İndi həmin əlaqələndirici imkanın elm və səhiyyə sahəsində də gücləndirilməsi qarşıya məqsəd qoyulur.
Müxtəlif ölkələrdən 48 alimin, yüzlərlə həkim, akademik və səhiyyə mütəxəssisinin Bakıya gəlməsi şəhərin və bütövlükdə Azərbaycanın beynəlxalq elmi tədbirlər coğrafiyasında görünürlüğünün artması baxımından da əhəmiyyətlidir.
Türk dünyasının elmi potensialı
Türk dünyası və ona qonşu ölkələr geniş coğrafiya və böyük əhali ilə yanaşı, əhəmiyyətli tibbi, klinik və akademik potensiala malikdir.
Bu potensialın səmərəsi isə yalnız ayrı-ayrı ölkələrdə aparılan tədqiqatların sayı ilə müəyyənləşmir. Müxtəlif elmi mərkəzlərdə yaranan bilik və təcrübənin paylaşılması, alimlər arasında birbaşa və davamlı əlaqələrin qurulması da mühüm şərtdir.
Konqresin qarşısına qoyduğu vəzifələrdən biri bu əlaqələri genişləndirməkdir.
Azərbaycan və Türkiyə arasında mövcud akademik münasibətlərin Mərkəzi Asiya, Qafqaz və qonşu ölkələri də əhatə edən daha geniş əməkdaşlıq şəbəkəsinə çevrilməsi, elm adamları arasında birbaşa ünsiyyətin və davamlı beynəlxalq tərəfdaşlıqların təşviqi əsas hədəflər sırasındadır.
Bu baxımdan Bakı görüşü dörd günlük elmi proqramla məhdudlaşmır. O, gələcəkdə daha geniş coğrafiyanı əhatə edə biləcək beynəlxalq səhiyyə və elm şəbəkəsinin başlanğıc nöqtələrindən biri kimi nəzərdə tutulur.
Konqresin arxasındakı vizyon
Konqresə Aspendos International Academy of Medical and Social Sciences-in təsisçisi və CEO-su Ayten Hüseynova rəhbərlik edir.
Uzun müddətdir beynəlxalq tibbi təhsil proqramları, akademik tədbirlər və ölkələrarası səhiyyə əməkdaşlığı istiqamətində fəaliyyət göstərən Hüseynovanın rəhbərliyi ilə hazırlanan konqresin məqsədi birdəfəlik böyük tədbir keçirməklə məhdudlaşmır.
Əsas hədəf Bakıda yaranan elmi və peşəkar əlaqələrin konqresdən sonra da davam etməsi, Türk dünyası ilə qonşu ölkələr arasında dayanıqlı elmi kommunikasiya şəbəkəsinin formalaşmasıdır.
Ayten Hüseynova konqresin vizyonunu belə ifadə edir:
“Biz müxtəlif ölkələrdən insanları sadəcə eyni zalda toplamaq deyil, onları ortaq elmi məqsəd ətrafında birləşdirmək istəyirik. Xəstəliklərin sərhədi olmadığı kimi, elmi biliyin də sərhədi olmamalıdır. Bakıya gələn hər bir alimin öz ölkəsinin bilik və təcrübəsini bu ortaq platformaya gətirməsi bizim üçün çox dəyərlidir. İstəyirik ki, konqres başa çatdıqdan sonra geridə yalnız dörd günlük proqram deyil, ölkələr arasında qurulmuş yeni elmi körpülər qalsın.”
İlk görüşdən davamlı elmi ənənəyə
15 oktyabrda müxtəlif ölkələrdən gəlmiş alimlər, həkimlər, tədqiqatçılar, səhiyyə və elmi qurumların, eləcə də diplomatik missiyaların nümayəndələri Bakıda eyni məkanda olacaqlar.
Fərqli dillər danışılacaq, müxtəlif elmi məktəblərin və səhiyyə sistemlərinin təcrübəsi bölüşüləcək. Bütün bu müxtəlifliyin mərkəzində isə bir əsas məsələ dayanacaq: insan sağlamlığı üçün əldə edilən biliyi necə daha səmərəli paylaşmaq və birgə elmi fəaliyyətə çevirmək olar?
Konqresin adındakı “I” (Birinci) rəqəmi də təsadüfi deyil. Təşkilatçıların məqsədi Bakı görüşünü birdəfəlik tədbir kimi saxlamaq yox, gələcək illərdə daha çox ölkənin, alimin və beynəlxalq qurumun iştirak etdiyi davamlı elmi ənənəyə çevirməkdir.
İlk dəfə keçiriləcək konqres 1000-dən çox iştirakçı, 106 məruzəçi və 48 xarici alimlə fəaliyyətə başlayır. Ancaq onun nəticəsini yalnız iştirakçıların sayı ilə ölçmək doğru olmaz.
Daha önəmli nəticə Bakıdan sonra görünəcək: burada yaranan ideyaların hansı tədqiqatlara çevriləcəyi, qurulan peşəkar əlaqələrin nə qədər davam edəcəyi və hansı yeni əməkdaşlıqların meydana çıxacağı.
Çünki elmi konqresin ömrü onun bağlanış mərasimi ilə bitmir. Bəzən bir məruzə yeni tədqiqatın, qısa bir həmkar söhbəti isə illərlə davam edən elmi tərəfdaşlığın başlanğıcına çevrilir.
Bakıda qurulmaq istənilən əlaqənin mahiyyəti də budur: biliyin sərhəd tanımadığı bir dünyada elm vasitəsilə yeni əməkdaşlıq imkanları yaratmaq.
I Türk Dünyası və Qonşu Ölkələrin Beynəlxalq Tibb Elmləri Konqresi
15–18 oktyabr 2026 | Bakı, Azərbaycan
1000+ iştirakçı | 106 məruzəçi | 48 xarici alim
Konqresin prezidenti: Ayten Hüseynova
Aspendos International Academy of Medical and Social Sciences
Subyekt.az
