Vahid məktəbli geyimi ilə bağlı qərarı “hicab qadağası” kimi təqdim etmək cəhdləri və cəmiyyətdə süni qarşıdurma yaratmaq təşəbbüsləri
Son günlər Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin vahid məktəbli geyimi ilə bağlı qərarı cəmiyyətdə müxtəlif müzakirələrə səbəb olub. Məsələnin mahiyyətini fərqli istiqamətlərə yönəltməyə çalışan bəzi dairələr isə bu qərarı öz maraqlarına uyğun şəkildə təqdim edərək, “Azərbaycanda hicab qadağan olunur” kimi başlıqlar altında yazılar dərc edir, videoçarxlar hazırlayır və sosial şəbəkələr vasitəsilə müxtəlif iddiaları yayırlar. Hətta süni intellekt və müasir informasiya texnologiyalarının imkanlarından istifadə etməklə, guya Azərbaycanda hicaba qarşı etirazların səngimədiyi təəssüratını yaratmağa cəhd göstərirlər.
Bütün bunlar istər-istəməz bir sıra suallar doğurur: Məqsəd nədir? Bu müzakirələr hansı istiqamətə yönəldilir? Cəmiyyətdə hansı ictimai-siyasi nəticələrin əldə olunması hədəflənir?
Əslində, Azərbaycan informasiya məkanında belə hallarla ilk dəfə qarşılaşmırıq. Ölkəmizin müasir tarixi göstərir ki, milli birliyimizi, dövlətə və cəmiyyətə olan inamı sarsıtmağa yönələn informasiya kampaniyalarına qarşı daim ayıq-sayıq olmaq zəruridir.
44 günlük Vətən müharibəsi dövründəki informasiya təxribatları unudulmayıb
44 günlük Vətən müharibəsi zamanı Azərbaycan Ordusu cəbhədə uğurla irəlilədiyi bir vaxtda sosial şəbəkələrdə saxta profillər vasitəsilə ölkəmizin guya ağır məğlubiyyətə uğradığı, böyük itkilər verdiyi, ərazilərini itirdiyi, tanınmış generallarının və hərbi rəhbərlərinin həlak olduğu barədə müxtəlif dezinformasiyalar yayılırdı.
Bu məlumatların bir qismi cəmiyyətdə çaşqınlıq yaratmağa, insanların mənəvi-psixoloji durumuna təsir göstərməyə və dövlətə olan inamı sarsıtmağa hesablanmışdı. Azərbaycan xalqı həmin dövrdə informasiya müharibəsinin də müasir münaqişələrin ayrılmaz tərkib hissəsinə çevrildiyini gördü.
Bu gün də oxşar üsullardan istifadə edilməsi ehtimalını diqqətdən kənarda saxlamaq olmaz. Bununla belə, hər hansı kampaniyanın arxasında konkret xarici dövlətin və ya xüsusi xidmət orqanının dayandığını iddia etmək üçün mötəbər sübutlar tələb olunur. Tənqidi düşüncə və informasiya təhlükəsizliyi məhz faktlarla ehtimalları bir-birindən ayırmağı tələb edir.
Vahid məktəbli geyimi məsələsinin mahiyyəti nədir?
Azərbaycan dünyəvi və demokratik dövlətdir. Ölkəmizdə təhsil sahəsində münasibətlər Konstitusiya, qanunlar və müvafiq normativ hüquqi aktlarla tənzimlənir. Ümumtəhsil müəssisələrində məktəbli geyiminə dair müəyyən edilmiş tələblərin mövcudluğu da bu hüquqi çərçivədə müzakirə olunmalıdır.
Burada əsas məsələni emosional şüarlarla deyil, hüquqi normaların məzmununa əsaslanaraq qiymətləndirmək lazımdır. Vahid məktəbli geyiminə dair tələblərin tətbiqi ilə bağlı müzakirələri avtomatik olaraq dinə, dini etiqada və ya hicaba qarşı ümumi qadağa kimi təqdim etmək məsələnin mahiyyətini təhrif edə bilər. Eyni zamanda, konkret normativ tələblərin hansı hallara şamil olunduğu və necə tətbiq edildiyi dəqiq hüquqi əsaslarla izah edilməlidir.
Qanun qarşısında məsuliyyət, hüquqa hörmət və vətəndaşların hüquqlarının qorunması demokratik dövlətin əsas prinsiplərindəndir. Buna görə də istər dövlət qurumlarının qərarları, istərsə də həmin qərarlara yönələn tənqidlər faktlara, hüquqi əsaslara və sağlam müzakirə mədəniyyətinə söykənməlidir.
Heç kəsin dini hisslərindən siyasi manipulyasiya vasitəsi kimi istifadə edilməməlidir. Eyni zamanda, dini inanclı vətəndaşların ləyaqətinə hörmətlə yanaşılmalı, onların hüquqları ilə təhsil sahəsində müəyyən edilmiş qanuni tələblər arasındakı münasibətlər hüquqi çərçivədə aydınlaşdırılmalıdır.
Şəhid ailələrinin və həssas insanların hisslərindən siyasi məqsədlərlə istifadə edilməməlidir
Xüsusi narahatlıq doğuran məqamlardan biri də şəhid ailələrinin, onların yaxınlarının və cəmiyyətdə mənəvi nüfuza malik insanların bu cür mübahisələrin ön sıralarına çəkilməsinə yönələn cəhdlərdir.
Şəhid ailələrinin həssaslığından, ictimai nüfuzundan və insanların onlara bəslədiyi ehtiramdan hər hansı siyasi və ya ideoloji kampaniyanın təsirini artırmaq üçün istifadə edilməsi yolverilməzdir. Bu ailələrə hörmət yalnız sözlə deyil, onların iradəsinə, şəxsi mövqeyinə və ləyaqətinə ehtiramla yanaşmaqla ifadə olunmalıdır.
Hər bir vətəndaş öz fikrini sərbəst şəkildə ifadə etmək hüququna malikdir. Lakin bu hüquqdan istifadə zamanı insanları süni qarşıdurmaya sürükləmək, cəmiyyətdə düşmənçilik yaratmaq və şəxsi faciələri manipulyasiya vasitəsinə çevirmək kimi hallara qarşı prinsipial mövqe nümayiş etdirilməlidir.
Azərbaycan heç bir dövlətin əyaləti deyil
Azərbaycan xalqı müstəqilliyini asanlıqla qazanmayıb. Dövlət suverenliyi, milli iradə və ərazi bütövlüyü uğrunda aparılan mübarizə xalqımızın tarixi yaddaşında xüsusi yer tutur.
Biz müstəqil Azərbaycan Respublikasının vətəndaşlarıyıq. Öz Konstitusiyamız, qanunlarımız, dövlətçilik ənənələrimiz və milli maraqlarımız var. Heç bir xarici dairənin ölkəmizin daxili məsələlərinə müdaxilə etməsinə, cəmiyyətimizi süni şəkildə qarşı-qarşıya qoymasına və vətəndaşlarımız arasında inamsızlıq yaratmasına laqeyd yanaşmaq olmaz.
Ancaq dövlət müstəqilliyini qorumaq təkcə xarici təsirlərə qarşı çıxmaqdan ibarət deyil. Bu, eyni zamanda, cəmiyyətdə hüquqi mədəniyyətin yüksəldilməsini, fərqli düşüncələrə dözümlü münasibətin formalaşdırılmasını, ictimai müzakirələrin sağlam məcrada aparılmasını və vətəndaşların məlumatları tənqidi qiymətləndirmək bacarığının gücləndirilməsini tələb edir.
Bizim əsas gücümüz əsassız ittihamlarda deyil, həqiqətə, hüquqa, milli həmrəyliyə və dövlətçilik düşüncəsinə söykənən mövqedədir.
Tarixi yaddaşımızı qoruyaq, informasiya təxribatlarına qarşı ayıq olaq
Qarabağ münaqişəsi dövründə yaşanan hadisələr, Azərbaycan ərazilərinin işğalı, dini və mədəni irsimizə vurulan zərbələr, məscidlərimizin təhqir olunması ilə bağlı faktlar xalqımızın yaddaşından silinməyib. Eyni zamanda, Vətən müharibəsi zamanı Azərbaycan Ordusunun qarşılaşdığı siyasi, hərbi və informasiya maneələri də unudulmamalıdır.
Xudafərin, Cəbrayıl, Zəngilan və Qarabağın digər əraziləri ilə bağlı tarixi hadisələr bizə bir həqiqəti xatırladır: milli maraqlarımızın qorunması üçün həm güclü dövlətə, həm də məlumatlı, düşünən və məsuliyyətli cəmiyyətə ehtiyacımız var.
Lakin tarixi yaddaşımızı qorumaqla yanaşı, bugünkü hadisələrə münasibətdə dəqiq məlumatlara, yoxlanılmış faktlara və sağlam təhlilə üstünlük verməliyik. Hər hansı görüntünün, paylaşımın və ya videonun həqiqiliyini yoxlamadan onu yaymaq informasiya manipulyasiyasının təsirini daha da artıra bilər.
Vətəndaşlarımız sosial şəbəkələrdə yayılan materialların mənbəyinə, paylaşımı edən hesabların fəaliyyət tarixçəsinə, təqdim olunan foto və videoların həqiqiliyinə diqqət yetirməlidirlər. Süni intellekt vasitəsilə yaradılan və ya dəyişdirilən görüntülər də ayrıca yoxlanılmalıdır.
Məqsəd insanları şübhə və qarşıdurma içində yaşatmaq deyil, onları daha məlumatlı və məsuliyyətli qərarlar verməyə təşviq etməkdir.
Xurafatın deyil, maarifçiliyin tərəfində olmalıyıq
Azərbaycan xalqının tarixi yalnız müharibələrdən, siyasi mübarizələrdən və qələbələrdən ibarət deyil. Bu tarix həm də böyük maarifçilik ənənələrinin, elmin, ədəbiyyatın, mədəniyyətin və düşüncə azadlığının tarixidir.
Biz Mirzə Fətəli Axundzadənin, Həsən bəy Zərdabinin, Cəlil Məmmədquluzadənin və digər maarifçilərimizin irsindən bəhrələnən xalqıq. Onların mübarizəsi cəhalətə qarşı ağlın, xurafata qarşı elmin, nadanlığa qarşı maarifin mübarizəsi idi.
Bu gün də cəmiyyətimizin əsas hədəfi təhsilin keyfiyyətini yüksəltmək, elmi düşüncəni inkişaf etdirmək, uşaqlarımızın dünyagörüşünü genişləndirmək və gələcək nəsilləri müstəqil düşünə bilən vətəndaşlar kimi yetişdirmək olmalıdır.
Ziyalıların mövqeyi və ictimai məsuliyyəti
Azərbaycanın ziyalılarına — akademiklərə, professorlara, yazıçılara, xalq artistlərinə, ictimai və dövlət xadimlərinə xüsusi müraciət etmək istəyirəm.
Belə həssas məsələlərdə ziyalıların mövqeyi cəmiyyət üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Onların vəzifəsi yalnız baş verənləri müşahidə etmək deyil, həm də ictimaiyyətə aydın, əsaslandırılmış və məsuliyyətli izahlar təqdim etməkdir.
Dövlət qurumları hüquqi qərarları izah etməli, cəmiyyətdə yaranan suallara aydınlıq gətirməli və vətəndaşların narahatlıqlarını dinləməlidirlər. İctimai xadimlər isə faktlara əsaslanmalı, insanları qarşıdurmaya deyil, düşünməyə, dialoqa və qarşılıqlı hörmətə çağırmalıdırlar.
Susmaqla deyil, savadlı, prinsipial və əsaslandırılmış mövqe nümayiş etdirməklə cəmiyyətin sağlam inkişafına töhfə vermək mümkündür.
Bura Azərbaycandır! Dövlətçilik, hüquq və milli həmrəylik
Biz 44 günlük Vətən müharibəsində milli birliyin, iradənin və həmrəyliyin nələrə qadir olduğunu gördük. Bu tarixi təcrübə bizə bir daha göstərdi ki, xalqın birliyi yalnız ortaq məqsədlər, qarşılıqlı etimad və məsuliyyət əsasında möhkəmlənir.
Bu gün də qarşımızda duran əsas vəzifə dövlətimizin müstəqilliyini, suverenliyini və milli maraqlarını qorumaqla yanaşı, hüquqi dövlət və demokratik cəmiyyət prinsiplərini daha da möhkəmləndirməkdir.
Biz azərbaycanlıyıq, türkük, müsəlmanıq və eyni zamanda müstəqil dövlətin vətəndaşlarıyıq. Milli kimliyimiz, mənəvi dəyərlərimiz və dövlətçilik düşüncəmiz bizim üçün əhəmiyyətlidir. Lakin bu dəyərlərin qorunması başqalarını təhqir etmək, fərqli düşünənləri düşmən elan etmək və ya sübutsuz ittihamlar irəli sürməklə deyil, hüquqa, elmə, mədəniyyətə və qarşılıqlı hörmətə söykənməklə mümkündür.
Heç bir xarici dairə Azərbaycan cəmiyyətində süni qarşıdurma yaratmaqla milli həmrəyliyimizi sarsıtmağa nail olmamalıdır. Bunun ən etibarlı yolu isə hər bir vətəndaşın məlumatlı, ayıq-sayıq və məsuliyyətli olmasıdır.
Bir daha vurğulayıram: məktəbli geyimi ilə bağlı məsələlər emosional şüarlarla deyil, hüquqi normalar, dəqiq məlumatlar və sağlam ictimai müzakirə əsasında qiymətləndirilməlidir. Cəmiyyətimiz din, təhsil və dövlətçilik mövzularını qarşıdurma vasitəsinə çevirmədən müzakirə etməyi bacarmalıdır.
Bizim gələcəyimiz cəhalətdə deyil, maarifçilikdədir. Süni qarşıdurmada deyil, milli həmrəylikdədir. Dezinformasiyada deyil, həqiqətdədir.
Bura Azərbaycandır! Biz müstəqil dövlətin vətəndaşlarıyıq. Dövlətçiliyimizi qorumaq, qanunlarımıza hörmət etmək, milli maraqlarımızı müdafiə etmək və gələcək nəsillərə savadlı, düşünən, azad fikirli cəmiyyət miras qoymaq hər birimizin borcudur.
#Gündəm #Dövlətiminyanındayam #Qanunlarımızahörmətedək #Vahidməktəbligeyimi
Rövşən Hüseynli
Subyekt.az xəbər portalının təsisçisi və baş redaktoru
