![]()
1990-cı ildə Kəlbəcərin Zivel kəndində dünyaya gələn Daxili Qoşunların çavuşu Həsən Abdullayev 2020-ci il oktyabrın 2-də Murovdağ istiqamətində gedən döyüşlərdə şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası uğrunda canından keçən şəhidlərimizin hər birinin həyat yolu Vətən tarixinin ayrılmaz səhifəsidir. Onların ömür yolu yalnız fərdi taleyin deyil, həm də işğalın doğurduğu məcburi köçkünlük ağrısının, doğma torpağa qayıdış arzusunun və Vətən uğrunda fədakarlığın salnaməsidir.
Bu qəhrəmanlıq salnaməsində Kəlbəcərin Zivel kəndində dünyaya göz açan, ömrünün mühüm hissəsini doğma yurd həsrəti ilə yaşayan və Vətən müharibəsində şəhidlik zirvəsinə ucalan Abdullayev Həsən Aydın oğlunun da özünəməxsus yeri var.
Zivel kəndindən başlayan ömür yolu
Həsən Aydın oğlu Abdullayev 15 oktyabr 1990-cı ildə Kəlbəcər rayonunun Zivel kəndində anadan olub.
Onun uşaqlıq və yeniyetməlik illəri Azərbaycanın yaxın tarixinin ən ağır hadisələrindən biri ilə – Kəlbəcər rayonunun Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğalı ilə üst-üstə düşüb.
1993-cü il aprelin 2-də Kəlbəcərin işğalından sonra Abdullayevlər ailəsi doğma Zivel kəndini tərk etmək məcburiyyətində qalaraq İsmayıllı rayonunun Quşencə kəndində məskunlaşıb.
Beləliklə, Həsən Abdullayevin həyatının sonrakı mərhələsi doğma Kəlbəcərdən uzaqda davam edib. O, orta təhsilini İsmayıllı rayonunun Quşencə kəndində alıb.
Lakin doğma torpağın yaddaşı və Kəlbəcərə bağlılıq onun həyat yolunun ayrılmaz hissəsi olaraq qalıb.
Hərbi xidmət – Vətən qarşısında borcun başlanğıcı
Orta məktəbi başa vurduqdan sonra Həsən Abdullayev Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Kəlbəcər rayon bölməsi tərəfindən müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb.
Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin hərbi hissələrindən birində xidmət edən Həsən Abdullayev hərbi xidmət müddətində öz biliyi, bacarığı və nümunəvi xidməti ilə fərqlənib.
Hərbi xidmət onun həyatında yalnız vətəndaşlıq borcunun yerinə yetirilməsi mərhələsi deyil, həm də gələcək döyüş yolunun mühüm başlanğıcı olub.
Sonrakı illərdə Həsən Abdullayev Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarında xidmətini davam etdirib və çavuş hərbi rütbəsinə yüksəlib.
Vətən müharibəsində Murovdağ istiqamətində döyüş yolu
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Ermənistanın işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və ölkənin ərazi bütövlüyünün bərpası məqsədilə başladığı Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixinin ən mühüm hərbi-siyasi hadisələrindən birinə çevrildi.
Döyüşlərin ən mürəkkəb istiqamətlərindən biri isə Murovdağ istiqaməti idi.
Kəlbəcərin coğrafi mövqeyi və strateji əhəmiyyəti baxımından Murovdağ istiqamətində gedən döyüşlər xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Bu istiqamətdə döyüşən hərbçilər mürəkkəb relyef, sərt iqlim və ağır döyüş şəraiti ilə üz-üzə qalmışdılar.
Həsən Abdullayev də Vətən müharibəsinin ilk günlərindən etibarən Murovdağ istiqamətində gedən döyüşlərdə iştirak edib.
O, döyüşlər zamanı göstərdiyi şücaətlə Vətən qarşısında hərbi borcunu sonadək yerinə yetirib.
2 oktyabr – şəhidlik zirvəsinə aparan son döyüş
2 oktyabr 2020-ci ildə Murovdağ istiqamətində gedən döyüşlər zamanı çavuş Həsən Abdullayev qəhrəmancasına şəhid olub.
Onun şəhidliyi doğulduğu Kəlbəcər torpağının azadlığı uğrunda mübarizənin ən ağır səhifələrindən birinə çevrilib.
Həsən Abdullayevin həyatında xüsusi məna daşıyan məqam ondan ibarətdir ki, 1993-cü ildə işğal nəticəsində doğma Kəlbəcərdən məcburi köçkün düşən bir ailənin övladı 27 il sonra həmin torpaqların azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə şəhidlik zirvəsinə ucalıb.
Bu baxımdan onun ömür yolu Kəlbəcərin işğalı ilə başlayan bir nəslin Vətən müharibəsi ilə doğma torpağa qayıdış mübarizəsinin simvolik nümunələrindən biridir.
Quşencə kəndində torpağa tapşırıldı
Subay olan Həsən Abdullayev 2 oktyabr 2020-ci ildə İsmayıllı rayonunun Quşencə kəndində torpağa tapşırılıb.
Onun dəfn mərasimi ailəsi, yaxınları, döyüş yoldaşları və kənd sakinlərinin iştirakı ilə keçirilib.
Həsən Abdullayev artıq doğulduğu Zivel kəndində deyil, 1993-cü ildə məcburi köçkün kimi sığındığı Quşencə kəndində son mənzilə yola salınıb.
Bu, Azərbaycanın işğal və məcburi köçkünlük tarixinin bir insan ömründə əks olunan ağrılı mənzərəsidir.
Dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilən qəhrəmanlıq
Şəhid Həsən Abdullayevin Vətən qarşısındakı xidmətləri dövlət tərəfindən də yüksək qiymətləndirilib.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 15 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə Həsən Abdullayev ölümündən sonra “Vətən uğrunda” medalı ilə təltif edilib.
Bundan əlavə, Prezidentin 29 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamı ilə o, ölümündən sonra “Kəlbəcərin azad olunmasına görə” medalı ilə təltif olunub.
Bu dövlət təltifləri şəhidin Vətən müharibəsində göstərdiyi xidmətlərin və Kəlbəcərin azadlığı uğrunda verdiyi canın dövlət səviyyəsində qiymətləndirilməsinin ifadəsidir.
Bir ömür, bir Vətən, bir şəhidlik
Həsən Abdullayevin həyat tarixçəsi cəmi 29 il 11 ay 17 gün davam edib.
Lakin qısa ömrünə bir insanın Vətən qarşısında daşıya biləcəyi ən böyük məsuliyyətlərdən birini – Vətən uğrunda can vermək fədakarlığını sığdırıb.
1990-cı ildə Kəlbəcərin Zivel kəndində dünyaya gələn Həsən Abdullayev 1993-cü ildə doğma yurdundan didərgin düşdü. 2020-ci ildə isə həmin torpaqların azadlığı uğrunda Murovdağda şəhid oldu.
Onun həyatının bu iki tarixi – 1993-cü ilin işğalı və 2020-ci ilin Vətən müharibəsi – Azərbaycanın son onilliklərdə keçdiyi mürəkkəb tarixi yolun bir insan taleyində ifadəsidir.
Şəhidlərimizin xatirəsi yalnız onların doğulduğu kəndlərin, ailələrinin və yaxınlarının yaddaşında deyil, Azərbaycanın dövlətçilik və hərb tarixində də yaşayır.
Həsən Abdullayevin adı da Kəlbəcər uğrunda mübarizədə canından keçən qəhrəmanların sırasında əbədi olaraq qalacaq.
Çünki Vətən uğrunda verilən can torpağa qarışsa da, həmin fədakarlığın yaratdığı mənəvi miras nəsillər boyu yaşayır.
Şəhidlər ölmür. Onlar Vətən yaddaşında yaşayırlar.
Kəlbəcər–İsmayıllı
Rövşən Hüseynli
Subyekt.az